1. Rudi Nieuwenhoven
    over 2013

2013 was een spannend jaar. Tot en met 31 december 2013 had Pensioenfonds KPN de tijd om weer te voldoen aan de minimale financiële eisen uit het kortetermijnherstelplan. De eerste maanden van het jaar waren positief, de dekkingsgraad steeg. In juni was er een lichte terugval, daarna zette de stijging weer in en aan het eind van het jaar was de dekkingsgraad met 109,1% ruim hoger dan de vereiste 104,2%. Een goed resultaat dat ons heeft doen besluiten de pensioenen in 2014 voor het eerst in jaren te verhogen. De dekkingsgraad van eind 2013 betekent tevens dat het kortetermijnherstelplan zonder aanvullende maatregelen als beëindigd kan worden beschouwd.

 

Pensioenleeftijd omhoog, opbouw omlaag
In 2013 werd een start gemaakt met de verhoging van de AOW-leeftijd naar vooralsnog 67 jaar in 2023. Daarnaast is per 1 januari 2014 de fiscale pensioenwetgeving aangepast. Als gevolg van deze aanpassing is ook bij ons pensioenfonds de standaardpensioenleeftijd verhoogd naar 67 jaar, al houden de (gewezen) deelnemers de keuze om eerder met pensioen te gaan. Ook ging de pensioenopbouw omlaag . Als het aan het kabinet ligt, blijft het hier niet bij en gaat de pensioenopbouw in 2015 verder omlaag.

 

In afwachting van nieuw FTK
Verder zijn we in afwachting van de regels voor het nieuwe Financieel Toetsingskader (nFTK). Dit nieuwe kader moet het Nederlandse pensioenstelsel toekomstbestendiger maken. We bereidden ons in 2013 voor op een keuze tussen twee pensioencontracten: een nominaal contract of een reëel contract. Hierbij gaat onze voorkeur uit naar een reëel contract, waarbij het verlenen van toeslagen leidend wordt. Een keerzijde is wel dat de kans op korten groter wordt. Met een risicobereidheidsonderzoek hebben wij de voorkeur van onze deelnemers en pensioengerechtigden gepeild; die neigde naar een reëel contract. Na de consultatieronde onder alle belanghebbenden in de pensioenwereld, besloot staatssecretaris Jetta Klijnsma in oktober 2013 echter dat er niet twee, maar één pensioencontract komt. Eind maart 2014 zal het wetsvoorstel worden ingediend bij de Tweede Kamer, per 1 januari 2015 moet het in werking treden. Enerzijds wordt het tijd dat het nieuwe pensioencontract in werking treedt, we wachten er immers al een tijd op. Anderzijds gunt de staatssecretaris ons met haar ambitieuze planning weinig tijd voor de veelomvattende invoering ervan.

 

Nieuw bestuur
Dit voorwoord is mijn laatste als voorzitter van Pensioenfonds KPN. Per 1 juli 2014 treedt namelijk een heel nieuw bestuur aan in het kader van de Wet Versterking Pensioenfondsbestuur. De wet moet ervoor zorgen dat de kwaliteit van het bestuur wordt verstevigd, omdat pensioenfondsen opereren in een steeds complexere omgeving. Eind 2013 heeft het pensioenfonds een besluit genomen over het nieuwe bestuursmodel, in de eerste helft van 2014 wordt dit verder ingevuld. Met alle veranderingen die nog op stapel staan, wens ik het nieuwe bestuur, mede namens alle huidige bestuursleden, veel succes en wijsheid toe om dit prachtige pensioenfonds voor alle deelnemers en pensioengerechtigden goed naar de toekomst te leiden. Daar doen we het ten slotte voor.

 

Groningen, 9 april 2014

R.A. Nieuwenhoven, voorzitter

 

 

 

 

  1. Hoofdlijnen
    2013

 

Financiële positie
2013 stond in het teken van de afloop van het kortetermijnherstelplan. De centrale vraag was of de dekkingsgraad eind 2013 hoger zou zijn dan de kritische grens van het minimaal vereist eigen vermogen (104,2%).

 

De dekkingsgraad is ten opzichte van ultimo 2012 met 5,2%-punt gestegen tot 109,1% ultimo 2013. Deze stijging is met name te danken aan het beleggingsrendement (exclusief het resultaat op renteafdekking) en het effect van de rentetermijnstructuur (RTS). Door de stijging van de marktrente hadden de rentederivaten die ingezet worden voor de renteafdekking een negatieve invloed op de dekkingsgraad. Deze rentederivaten zijn bedoeld om het pensioenfonds te beschermen tegen een rentedaling.

 

Beleggingsrendement
Het beleid van de centrale banken bepaalde in 2013 een groot deel van de stemming op de financiële markten. Daarnaast verbeterden de economische cijfers gedurende het jaar en dit duidde op het aantrekken van de economische groei in grote delen van de wereld. Wel waren de onderlinge verschillen tussen de verschillende gebieden groot. Door de verbeterde macro- economische ontwikkelingen stegen de Nederlandse en Duitse lange rente. Zo steeg de Duitse 30-jaars rente van 2,1% per eind 2012 naar 2,7% per eind 2013.

 

De beleggingen behaalden in 2013 een positief resultaat. Het totaalrendement (inclusief derivaten) bedroeg 1,3% (in 2012 was het rendement 12,8%). Het positieve rendement werd veroorzaakt door de fysieke beleggingen. Het afdekken van het rente- en aandelenrisico droeg negatief bij aan het totale rendement. Deze beleggingen worden echter gebruikt om specifieke risico’s van het pensioenfonds af te dekken.

 

Maatschappelijk Verantwoord Beleggen
Financiële rendementen zijn belangrijk voor het pensioenfonds. Maar het pensioenfonds kijkt verder en wil zich als betrokken aandeelhouder opstellen. Hiervoor is een verantwoord beleggingsbeleid geformuleerd, met verschillende componenten. Het pensioenfonds voert een dialoog met Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen. Er wordt gestemd op aandelen. Daarnaast worden alle ondernemingen wereldwijd, waarin via aandelen of obligaties wordt belegd, periodiek beoordeeld op duurzaamheid. Met de ondernemingen die onvoldoende scoren wordt een dialoog gevoerd om ze te bewegen hun gedrag te verbeteren. In het uiterste geval kan de onderneming worden uitgesloten. Bedrijven die direct betrokken zijn bij de productie van controversiële wapens worden standaard uitgesloten. Daarnaast worden ook landen die betrokken zijn bij het schenden van mensenrechten uitgesloten om in te beleggen.

 

Evaluatie herstelplan
In 2009 heeft het pensioenfonds een herstelplan ingediend bij De Nederlandsche Bank (DNB). In 2010 heeft er een herziening van het oorspronkelijke herstelplan plaatsgevonden, onder andere als gevolg van het gewijzigde beleggingsbeleid. De ingangsdatum van het herstelplan (1 januari 2009) is hierbij ongewijzigd gebleven. Het kortetermijnherstelplan eindigde op 31 december 2013. In de evaluatie van het herstelplan over 2013 heeft het pensioenfonds een dekkingsgraad gerapporteerd van 109,1%. Deze dekkingsgraad is hoger dan het minimaal vereist eigen vermogen en dit betekent dat het pensioenfonds geen aanvullende maatregelen hoeft te treffen. Het kortetermijnherstelplan is hiermee beëindigd. Doordat het pensioenfonds nog niet voldoet aan het vereist eigen vermogen (dit betekent een dekkingsgraad van circa 115%) geldt nog wel een langetermijnherstelplan.

 

Risicomanagement
Het pensioenfonds voert een actief risicobeheer, waardoor de gevolgen van financiële en niet- financiële risico’s zoveel mogelijk worden beperkt. Het pensioenfonds heeft de afgelopen jaren gekozen voor een beleggingsbeleid, waarbij de kans op een lage dekkingsgraad wordt verkleind. Wel geldt als randvoorwaarde dat er voldoende opwaarts potentieel behouden blijft ten aanzien van beleggingsresultaten. Met het beleggingsbeleid speelt het bestuur in op de actuele ontwikkelingen.

 

Toeslagverlening
In 2013 heeft het pensioenfonds de pensioenen van de (gewezen) deelnemers en de pensioengerechtigden voor het vijfde achtereenvolgende jaar niet verhoogd met de prijsontwikkeling. Net als in de voorgaande jaren was de financiële positie van het pensioenfonds daarvoor onvoldoende. De toeslagverlening van het pensioenfonds is voorwaardelijk. Dit betekent dat het pensioenfonds de ambitie heeft om de pensioenen aan te passen met de prijsontwikkeling, maar dat dit niet kan worden gegarandeerd.

 

Eind januari 2014 heeft het bestuur besloten om per 1 april 2014 de pensioenen, op basis van het voorwaardelijke toeslagbeleid conform het pensioenreglement, te verhogen met een beperkte toeslag van 0,34% voor opgebouwde pensioenaanspraken van deelnemers. De ingegane pensioenen en opgebouwde pensioenaanspraken van de gewezen deelnemers worden verhoogd met 0,42%. De inhaalindexatie van 2009 is vanwege het 5-jaars verloop komen te vervallen.

 

Communicatie
Een belangrijke taak van het pensioenfonds is het verzorgen van een goede communicatie met alle belanghebbenden. De communicatie moet begrijpelijk en helder zijn. Het pensioenfonds heeft in 2012 het Meerjaren Communicatiebeleidsplan 2012-2015 vastgesteld. In dit plan zijn de visie op pensioencommunicatie en de communicatiedoelstellingen opgenomen. In het Actiejaarplan wordt dit concreet omgezet naar communicatieactiviteiten voor het betreffende jaar.

 

De website van het pensioenfonds is per 1 november 2103 vernieuwd. De belangrijkste aanpassingen zijn een nieuwe vormgeving, een betere structuur en de toepassing van het Pensioen 1-2-3. Daarnaast wordt op de website maandelijks een blog opgenomen van een bestuurslid. Ook wordt er maandelijks een digitale nieuwsbrief verzonden naar de deelnemers en gepensioneerden.

 

In 2013 zijn wederom twintig informatiebijeenkomsten, verspreid over het gehele land, georganiseerd voor de deelnemers en de pensioengerechtigden. Doel van de bijeenkomsten is het informeren van en het vergroten van de dialoog met hen. Tijdens deze bijeenkomsten stonden de financiële positie van het pensioenfonds en de actuele ontwikkelingen centraal.

 

Onderzoek risicohouding deelnemers en pensioengerechtigden
Begin 2013 zijn de uitkomsten van het onderzoek risicohouding gepubliceerd. Uit het onderzoek kwam naar voren dat de deelnemers en gepensioneerden een positief beeld hebben van het pensioenfonds. Daarnaast onderschreef een ruime meerderheid het belang van beleggen in zakelijke waarden (aandelen). Het onderzoek geeft ook een goed inzicht in de betekenis die deelnemers en gepensioneerden geven aan zekerheid. Er wordt meer belang gehecht dat er verantwoord wordt omgegaan met ‘mijn’ pensioen dan dat de pensioenuitkomst van te voren exact vaststaat. De meeste deelnemers en gepensioneerden geven de voorkeur aan een pensioen met een kans op toeslagverlening en een mogelijke korting boven een pensioen zonder toeslagverlening, maar ook vrijwel geen korting. Het bestuur neemt deze uitkomsten mee bij de besluitvorming over het nieuwe pensioencontract.

 

Aanpassing pensioenregeling
Per 1 januari 2014 is de fiscale pensioenwetgeving aangepast. Als gevolg hiervan hebben de werkgever en de vakorganisaties de pensioenregeling gewijzigd. De pensioenregeling wordt per 1 januari 2014 als volgt aangepast: de pensioenleeftijd gaat omhoog van 65 jaar naar 67 jaar; het opbouwpercentage van de middelloonregeling gaat omlaag van 2,25% naar 2,15%; de leeftijdsafhankelijke premiestaffel van beschikbare premieregeling is verlaagd, zodat deze staffel voldoet aan de fiscale voorschriften.

 

Daarnaast heeft het bestuur besloten dat de pensioenleeftijd van de opgebouwde aanspraken ook wordt verhoogd naar 67 jaar. Deze omzetting vindt actuarieel neutraal plaats, zodat de waarde van de pensioenaanspraken door deze omzettingen niet wordt gewijzigd, maar wel dat de pensioenenuitkeringen vanaf 67 jaar verhoogd worden. De (gewezen) deelnemer heeft altijd de mogelijkheid het pensioen vervroegd in te laten gaan.

 

Visitatiecommissie
De Visitatie Commissie Pensioenfondsen heeft van de Stichting Pensioenfonds KPN de opdracht gekregen om een visitatie te verrichten over de periode 1 januari 2013 tot en met 31 december 2013. In paragraaf 8.3.1 van het uitgebreide jaarverslag is een samenvatting opgenomen van de bevindingen van de Visitatiecommissie en de reactie van het bestuur hierop.

 

Verantwoordingsorgaan
Het Verantwoordingsorgaan is van oordeel dat het bestuur in 2013 als goed bestuur heeft gehandeld. Ze heeft daarbij taakbewust de belangen van betrokken deelnemers, gewezen deelnemers, pensioengerechtigden en de werkgever gediend.

 

Fusie Pensioenfonds KPN met STPS
Per 31 augustus 2013 is het pensioenfonds van KPN Contact (STPS) gefuseerd met Stichting Pensioenfonds KPN. Vanaf deze datum voert het pensioenfonds ook de pensioenregeling van KPN Contact uit. De pensioenregeling van KPN Contact is een premieovereenkomst. Het belegd vermogen van KPN Contact bedroeg op 31 augustus 2013 € 46,0 mln. Het betreft hier een juridische fusie met een economische ingangsdatum van 1 januari 2013.

 

Werkgroep nieuw pensioencontract
De werkgroep nieuw pensioencontract heeft in 2013 onderzoek gedaan naar de gevolgen van het nieuwe financieel toetsingskader (nFTK). Door invoering van het nFTK moet de toekomstbestendigheid van de pensioenen worden verhoogd waardoor de pensioenen beter bestand zijn tegen financiële schokken en de stijgende levensverwachting. Onderdeel van dit onderzoek was ook de gevolgen van het nFTK voor de premiesystematiek. Ook heeft de werkgroep de voorbereidingen uitgevoerd ten aanzien van de reactie van het pensioenfonds op het consultatiedocument van staatsecretaris Klijnsma medio 2013.

 

In het najaar heeft het kabinet de publicatie van het wetsvoorstel nieuwe financieel toetsingskader uitgesteld naar eind maart 2014. Hierdoor krijgen de werkzaamheden van de werkgroep in 2014 een vervolg. De verwachting van de politiek is nog steeds dat de invoering van het nFTK per 1 januari 2015 wordt gehaald. Daarnaast zal per 1 januari 2015 het fiscale kader van pensioenen verder worden versoberd.

 

Bestuur
Het bestuur heeft in 2013 veel aandacht besteed aan de gevolgen van de Wet Versterking Bestuur pensioenfondsen die per 1 juli 2014 van kracht wordt. Het bestuur heeft eind 2013 besloten om per 1 juli 2014 over te gaan naar een ander bestuursmodel, het paritair gemengd model. De voornaamste reden om te kiezen voor dit model is het waarborgen van de kwaliteit van het pensioenfondsbestuur.

 

De kern van het paritair gemengd model is dat het intern toezicht onderdeel wordt van het bestuur (one-tier). Hierdoor wordt een bijdrage geleverd aan het inzicht en de oordeelsvorming van het intern toezicht

 

Het bestuur zal bestaan uit acht uitvoerende bestuurders en uit drie niet uitvoerende bestuurders. De drie posities van niet uitvoerende bestuurders zullen door externen worden ingevuld en zij houden zich, naast de bestuurstaken ook bezig met het (intern) toezicht op het bestuur. Eén van deze externe bestuursleden zal ook de voorzitter van het pensioenfonds worden.

 

Daarnaast heeft het bestuur veel tijd besteed aan de invulling van de vacatures van de bestuursleden namens de pensioengerechtigden in te vullen. Om de stem van gepensioneerden goed te laten vertegenwoordigen in het bestuur hebben mevrouw E. Snoeij en de heer G. Verheij tijdelijk als toehoorder zitting genomen bij de bestuursvergaderingen. Eind 2013 is benoemingsprocedure met DNB afgerond en zijn de heer W. Wallet en mevrouw E. Snoeij benoemd als bestuurslid namens de gepensioneerden. De heer G. Verheij treedt vanaf die datum op als adviseur van het fonds.

 


→ Lees het voorwoord door Rudi Nieuwenhoven
→ Ga naar het volledige jaarverslag

 

 

 

 

 

  1. Bestuur Pensioenfonds
    KPN

 

Het pensioenfonds heeft een paritair samengesteld bestuur dat zich terzijde laat staan door een externe actuaris, een externe onafhankelijke accountant, enkele commissies, een verantwoordingsorgaan en een visitatiecommissie. Het pensioenfonds heeft geen personeel in dienst; alle werkzaamheden (pensioenadministratie, vermogensbeheer, bestuursondersteuning, communicatie etc.) zijn uitbesteed. In verband met de wijziging van het bestuursmodel per 1 juli 2014 heeft het bestuur het besluit genomen dat alle bestuursleden op 1 juli 2014 hun zetel ter beschikking stellen. Alle bestuursleden zijn, met inachtneming van de verstreken de zittingstermijnen/jaren, herbenoembaar.

 

Organisatie van Pensioenfonds KPN

Het bestuur van Pensioenfonds KPN is als volgt samengesteld:

Namens de werkgever Koninklijke KPN NV
mw. drs. A.J.M. Belilos
drs. C.J. Boogaerdt
Ing. J.A. van Dijk
drs. R.A. Nieuwenhoven, voorzitter
F.H.K. Ooms

 

Namens de werknemers
drs. R.P.F. Blomsma RA
R.H. Harmsen
mr. J.P.O.M. van Herpen
C.A.M. Michielse
mw. A.J.H. Zwaagstra

 

Namens de gepensioneerden
Mw. E. Snoeij
W. Wallet

 

Dagelijks Bestuur
mr. J.P.O.M. van Herpen (plaatsvervangend voorzitter)
C.A.M. Michielse (secretaris)
drs. R.A. Nieuwenhoven (voorzitter)
F.H.K. Ooms (plaatsvervangend secretaris)

 

Audit en Financiële Commissie
drs. R.P.F. Blomsma RA (voorzitter)
drs. C.J. Boogaerdt
ing. J.A. van Dijk
W. Wallet (sinds 18 december 2013)
drs. A. van ’t Zelfde (adviseur Stichting Ondernemingspensioenfonds KPN)

 

Communicatie en Compliance Commissie
mw. drs. A.J.M. Belilos
R.H. Harmsen (plaatsvervangend voorzitter)
mr. A.W. Nauta (bestuurslid Stichting Ondernemingspensioenfonds KPN)
drs. R.A. Nieuwenhoven (voorzitter)
mw. E. Snoeij (sinds 18 december 2013)

 

Beleggingsbestuurscommissie
drs. C.J. Boogaerdt
C.A.M. Michielse (voorzitter)
F.H.K. Ooms (plaatsvervangend voorzitter)
drs. S. van Schilfgaarde (bestuurslid Stichting Ondernemingspensioenfonds KPN)
drs. A. van ’t Zelfde (adviseur Stichting Ondernemingspensioenfonds KPN)

 

Geschillencommissie
mr. J.P.O.M. van Herpen, voorzitter
F.H.K. Ooms
mw. A.J.H. Zwaagstra

 

Adviseurs bestuur
P.C. Molenaar
drs. G. Verheij

 

Compliance officer
mw. mr. A. Gruntfest, tot 1 januari 2014
Nederlands Compliance Instituut, vanaf 1 januari 2014

 

Verantwoordingsorgaan
mw. drs. P.M.J. Corstens, namens de werkgever
mr. E. Engelschman, namens de deelnemers, secretaris
drs. C.J. van Kempen, namens de werkgever, voorzitter
mw. M.C. Kmieciak-van den Heuvel, namens de pensioengerechtigden
P.A.A.M. de Steur, namens de pensioengerechtigden
dr. R.J. Wijbrands, namens de deelnemers

 

Visitatiecommissie
mr. P.J. Akkermans
R. van Leeuwen AAG
drs. A.A. van Hienen

 

Beleggingscommissie TKP Investments BV
drs. J. Mensonides (voorzitter)
drs. G.A. Roelofs MBA RBA FRM

 

Uitvoeringsorganisaties
Het beheer van het pensioenfonds is opgedragen aan TKP Pensioen BV en TKP Investments BV.

 

Certificeerders
PricewaterhouseCoopers Accountants NV, externe onafhankelijke accountant
Towers Watson Netherlands BV, externe actuaris

 


→ Lees het voorwoord door Rudi Nieuwenhoven
→ Ga naar het volledige jaarverslag

 

 

 

 

 

  1. Aantal deelnemers
    dat pensioen opbouwt

 

De deelnemers zijn de werknemers van KPN NV die vallen onder de cao van KPN NV en daarom pensioen opbouwen volgens de pensioenregeling van Pensioenfonds KPN. In 2013 waren er voor het eerst meer gepensioneerden dan actieve deelnemers.

 


→ Lees het voorwoord door Rudi Nieuwenhoven
→ Ga naar het volledige jaarverslag

 

 

 

 

 

  1. Aantal mensen dat een pensioen van
    Pensioenfonds KPN ontvangt

 

Gepensioneerden zijn niet alleen de personen die een ouderdomspensioen van Pensioenfonds KPN ontvangen. Want als een deelnemer overlijdt, ontvangt zijn of haar partner mogelijk een partnerpensioen en de eventuele kinderen een wezenpensioen. Daarnaast is er het arbeidsongeschiktheidspensioen voor deelnemers met een inkomen hoger dan € 51.471 die tijdens het dienstverband arbeidsongeschikt raken.

 


→ Lees het voorwoord door Rudi Nieuwenhoven
→ Ga naar het volledige jaarverslag

 

 

 

 

 

  1. Aantal deelnemers
    met slapende pensioenrechten

 

Werknemers die uit dienst gaan bij KPN NV, kunnen de waarde van hun pensioen overdragen naar hun nieuwe pensioenuitvoerder. Kiezen ze hier niet voor, dan blijft het pensioen staan bij Pensioenfonds KPN en worden ze ‘slaper’ bij het pensioenfonds.

 


→ Lees het voorwoord door Rudi Nieuwenhoven
→ Ga naar het volledige jaarverslag

 

 

 

 

 

  1. Financiële
    positie

 

2013 stond in het teken van de afloop van het kortetermijnherstelplan.
De centrale vraag was of de dekkingsgraad eind 2013 hoger zou zijn dan, de kritische grens van het minimaal vereist eigen vermogen (104,2%).

 

De dekkingsgraad is ten opzichte van ultimo 2012 met 5,2%-punt gestegen tot 109,1% ultimo 2013. Deze stijging is met name te danken aan het beleggingsrendement (exclusief het resultaat op renteafdekking) en het effect van de rentetermijnstructuur (RTS). Door de stijging van de marktrente hadden de rentederivaten die ingezet worden voor de renteafdekking een negatieve invloed op de dekkingsgraad. Deze rentederivaten zijn bedoeld om het pensioenfonds te beschermen tegen een rentedaling.

 


→ Lees het voorwoord door Rudi Nieuwenhoven
→ Ga naar het volledige jaarverslag

 

 

 

 

 

  1. Ontvangen premie
    & betaald pensioen

 

De ontvangen premie is de jaarpremie plus de bijstortingsverplichting van de werkgever. De pensioenuitkeringen die betaald zijn bestaan uit ouderdomspensioen, arbeidsongeschiktheidspensioen, partner- en wezenpensioen.

 


→ Lees het voorwoord door Rudi Nieuwenhoven
→ Ga naar het volledige jaarverslag

 

 

 

 

 

  1. Beleggings-
    rendement

 

Het beleid van de centrale banken bepaalde in 2013 een groot deel van de stemming op de financiële markten.
Daarnaast verbeterden de economische cijfers gedurende het jaar en dit duidde op het aantrekken van de economische groei in grote delen van de wereld. Wel waren de onderlinge verschillen tussen de verschillende gebieden groot. Door de verbeterde macro- economische ontwikkelingen stegen de Nederlandse en Duitse lange rente. Zo steeg de Duitse 30-jaars rente van 2,1% per eind 2012 naar 2,7% per eind 2013.

 

De beleggingen behaalden in 2013 een positief resultaat. Het totaalrendement (inclusief derivaten) bedroeg 1,3% (in 2012 was het rendement 12,8%). Het positieve rendement werd veroorzaakt door de fysieke beleggingen. Het afdekken van het rente- en aandelenrisico droeg negatief bij aan het totale rendement. Deze beleggingen worden echter gebruikt om specifieke risico’s van het pensioenfonds af te dekken.

 

Maatschappelijk Verantwoord Beleggen
Financiële rendementen zijn belangrijk voor het pensioenfonds. Maar het pensioenfonds kijkt verder en wil zich als betrokken aandeelhouder opstellen. Hiervoor is een verantwoord beleggingsbeleid geformuleerd, met verschillende componenten. Het pensioenfonds voert een dialoog met Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen. Er wordt gestemd op aandelen. Daarnaast worden alle ondernemingen wereldwijd, waarin via aandelen of obligaties wordt belegd, periodiek beoordeeld op duurzaamheid. Met de ondernemingen die onvoldoende scoren wordt een dialoog gevoerd om ze te bewegen hun gedrag te verbeteren. In het uiterste geval kan de onderneming worden uitgesloten. Bedrijven die direct betrokken zijn bij de productie van controversiële wapens worden standaard uitgesloten. Daarnaast worden ook landen die betrokken zijn bij het schenden van mensenrechten uitgesloten om in te beleggen.

 


→ Lees het voorwoord door Rudi Nieuwenhoven
→ Ga naar het volledige jaarverslag

 

 

 

 

 

 

  1. Samenstelling
    beleggingsportefeuille

 

Het vermogen van het pensioenfonds wordt belegd over verschillende beleggingscategorieën, zoals aandelen, obligaties en vastgoed. Spreiding zorgt voor minder beleggingsrisico. Het vermogensbeheer vindt plaats in aparte beleggingsfondsen. Hierdoor kan worden geprofiteerd van schaalvoordelen en fiscale faciliteiten. Het pensioenfonds kan zelf de gewenste beleggingsmix samenstellen.

 


→ Lees het voorwoord door Rudi Nieuwenhoven
→ Ga naar het volledige jaarverslag

 

 

 

 

Pensioenfonds KPN
Postbus 501
9700 am Groningen
Pensioendesk (050) 582 79 00
E-mail pensioendesk@kpnpensioen.nl

 

  1. Meer weten?
    www.kpnpensioen.nl

 

Disclaimer
Het volledige jaarverslag over
2013 van Stichting Pensioenfonds KPN
vindt u op www.kpnpensioen.nl.

 

Dit verkort jaarverslag is met veel
zorg gemaakt. U kunt aan deze
uitgave geen rechten ontlenen.